Solana và Hyperliquid định hình lại cuộc đua Layer 1 trong tháng 6

Bối cảnh

Thị trường Layer 1 bước sang tháng 6/2026 trong trạng thái phân hóa rõ rệt. Một mặt, Solana tiếp tục cho thấy sức mạnh về hoạt động mạng lưới, doanh thu ứng dụng và khả năng xử lý giao dịch ở quy mô lớn. Mặt khác, giá SOL lại ghi nhận chuỗi giảm kéo dài, phản ánh áp lực từ thị trường chung, tâm lý thận trọng của nhà giao dịch và cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các Layer 1 mới nổi.

Trong bối cảnh đó, Hyperliquid trở thành cái tên đáng chú ý. Hệ sinh thái này không chỉ ghi nhận doanh thu ứng dụng cao, mà token HYPE còn thu hút dòng tiền và sự quan tâm từ các tổ chức phát hành sản phẩm tài chính truyền thống. Việc Grayscale niêm yết quỹ ETF staking Hyperliquid tại Mỹ với mức phí sponsor 0,29%/năm cho thấy cuộc cạnh tranh quanh các tài sản Layer 1 không còn chỉ diễn ra trong DeFi, mà đã mở rộng sang thị trường sản phẩm đầu tư được quản lý.

Diễn biến

Theo dữ liệu từ Defillama được Bitcoin.com News dẫn lại, Solana đạt 91 triệu USD doanh thu ứng dụng trong tháng 5, cao nhất trong số các blockchain được theo dõi và vượt Ethereum, vốn ghi nhận khoảng 52 triệu USD. Hyperliquid L1 đứng ngay phía sau với 53 triệu USD, cho thấy khoảng cách giữa các Layer 1 mới và những mạng lưới lâu đời đang thu hẹp nhanh chóng.

Về hoạt động mạng lưới, Decrypt cho biết Solana đã xử lý kỷ lục 89 triệu giao dịch trong 24 giờ, cao gấp nhiều lần tổng số giao dịch của Ethereum và các Layer 2 cộng lại trong cùng giai đoạn. Nguồn hoạt động chính đến từ giao dịch memecoin và các ứng dụng DePIN, hai mảng vốn đã nhiều lần đóng vai trò thúc đẩy lưu lượng trên Solana.

Tuy nhiên, diễn biến giá lại đi theo hướng ngược lại. Solana lần đầu tiên trong lịch sử ghi nhận 8 tháng liên tiếp đóng nến tháng giảm, khi SOL giao dịch quanh vùng 81 USD vào ngày 1/6/2026. Một số nguồn tin cho biết mốc 80 USD đang được giới giao dịch theo dõi sát như vùng hỗ trợ tâm lý, đặc biệt trong bối cảnh thị trường crypto rộng hơn cũng chịu áp lực bán.

Cùng thời điểm, Hyperliquid ghi nhận thêm các tín hiệu tích cực. Token HYPE được Crypto Briefing mô tả là đã tăng vượt giá SOL, trong khi Grayscale ra mắt ETF staking Hyperliquid với mức phí thấp nhất trong nhóm sản phẩm HYPE đang giao dịch tại Mỹ. Điều này làm nổi bật sự thay đổi trong dòng tiền và kỳ vọng của thị trường đối với các Layer 1 có tốc độ tăng trưởng nhanh.

Phân tích

Trường hợp của Solana cho thấy sự tách biệt ngày càng rõ giữa chỉ số hoạt động mạng lưới và diễn biến giá token. Doanh thu ứng dụng 91 triệu USD và 89 triệu giao dịch/ngày là các con số nổi bật, phản ánh nhu cầu sử dụng thực tế đối với hạ tầng Solana. Tuy nhiên, giá SOL vẫn giảm kéo dài, cho thấy thị trường có thể đang định giá thêm các yếu tố khác như lạm phát token, áp lực bán, thanh khoản vĩ mô và rủi ro cạnh tranh.

Một điểm đáng chú ý là đề xuất cải tổ tokenomics từ nhà phát triển ẩn danh cavemanloverboy. Đề xuất này hướng đến việc tăng lượng SOL bị đốt thông qua phí giao dịch cơ bản mới cho mỗi giao dịch. Nếu được thông qua, cơ chế này có thể khiến phát hành ròng của SOL giảm mạnh trong các giai đoạn mạng hoạt động sôi động, thậm chí tiến gần trạng thái giảm phát tùy vào mức sử dụng. Đây là nỗ lực nhằm kết nối trực tiếp hơn giữa nhu cầu sử dụng mạng lưới và giá trị kinh tế của token.

Tuy vậy, tác động thực tế sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố: mức phí có đủ lớn để tạo lượng đốt đáng kể hay không, liệu người dùng có chấp nhận chi phí cao hơn không, và cơ chế mới có ảnh hưởng đến lợi thế phí thấp vốn là một phần quan trọng trong định vị của Solana hay không. Nếu thiết kế không cân bằng, mạng lưới có thể đối mặt với sự đánh đổi giữa doanh thu tokenomics và khả năng duy trì lưu lượng giao dịch lớn.

Ở chiều ngược lại, Hyperliquid đang hưởng lợi từ câu chuyện tăng trưởng mạnh và định vị rõ trong mảng giao dịch onchain. Doanh thu ứng dụng 53 triệu USD cho thấy hệ sinh thái này không chỉ tăng trưởng về giá token mà còn có dòng hoạt động kinh tế đáng kể. Việc HYPE thu hút các sản phẩm ETF staking cũng phản ánh nhu cầu từ nhà đầu tư muốn tiếp cận các Layer 1 mới thông qua công cụ được cấu trúc theo chuẩn tài chính truyền thống.

Tuy nhiên, việc HYPE vượt SOL về giá danh nghĩa không đồng nghĩa với việc Hyperliquid đã vượt Solana về quy mô mạng lưới hay mức độ phân tán hệ sinh thái. Giá mỗi token chịu ảnh hưởng lớn từ nguồn cung, cấu trúc phân bổ và thanh khoản. Do đó, so sánh giữa hai tài sản cần đặt trong bối cảnh rộng hơn, bao gồm vốn hóa thị trường, doanh thu, số lượng ứng dụng, người dùng thực, mức độ phi tập trung và khả năng duy trì hoạt động khi thị trường giảm tốc.

Một yếu tố khác là sự mở rộng trải nghiệm người dùng trên Solana. Phoenix ra mắt tính năng giao dịch di động cho người dùng Solana, cho thấy các ứng dụng DeFi trên mạng này tiếp tục tập trung vào khả năng tiếp cận. Trong các chu kỳ trước, trải nghiệm đơn giản và chi phí thấp từng là lợi thế lớn của Solana. Nếu các ứng dụng tiếp tục giảm ma sát cho người dùng phổ thông, Solana có thể duy trì vai trò là một trong những hệ sinh thái có hoạt động bán lẻ sôi động nhất.

Kết luận

Bức tranh Layer 1 đầu tháng 6/2026 không còn là cuộc cạnh tranh đơn tuyến giữa các blockchain lớn, mà đang chuyển thành cuộc đua đa chiều giữa doanh thu ứng dụng, hiệu suất mạng, tokenomics và khả năng thu hút dòng vốn tổ chức. Solana vẫn dẫn đầu về doanh thu ứng dụng và khối lượng giao dịch, nhưng chuỗi giảm giá kéo dài của SOL cho thấy thị trường chưa hoàn toàn phản ánh tích cực các chỉ số onchain vào định giá token.

Hyperliquid, trong khi đó, nổi lên như một đối thủ đáng chú ý nhờ doanh thu mạnh, token HYPE tăng trưởng và sự tham gia của các sản phẩm ETF staking. Diễn biến này cho thấy các Layer 1 mới có thể nhanh chóng giành vị trí trong tâm trí nhà đầu tư nếu kết hợp được hoạt động thực tế với câu chuyện tăng trưởng rõ ràng.

Trong thời gian tới, trọng tâm của thị trường có thể nằm ở ba câu hỏi: Solana có cải tổ tokenomics thành công hay không, Hyperliquid có duy trì được doanh thu khi cạnh tranh tăng lên hay không, và liệu dòng tiền có tiếp tục ưu tiên các Layer 1 tăng trưởng cao trong bối cảnh thị trường chung còn biến động. Đây sẽ là các biến số quan trọng định hình cuộc đua Layer 1 trong nửa sau năm 2026.