Jeff Booth: Bitcoin là giao thức, không phải tài sản trong hệ thống cũ

Jeff Booth: Tương lai Bitcoin bắt đầu từ hôm nay

Trong một cuộc trò chuyện gần đây với Bitcoin Magazine, Jeff Booth — tác giả cuốn sách nổi tiếng The Price of Tomorrow và nhà tư tưởng được nhiều người trong cộng đồng Bitcoin tôn trọng — đã từ chối vẽ ra viễn cảnh cụ thể về thế giới năm 2036. Thay vào đó, ông đưa ra một luận điểm sâu sắc hơn: lợi ích của Bitcoin không cần chờ đến tương lai.

"Nó có thể tồn tại cho họ ngay lúc này," Booth nói về thời điểm người dùng có thể bắt đầu hưởng lợi từ hệ sinh thái Bitcoin. "Câu hỏi là: Liệu mọi người có chuyển thời gian và năng lượng của mình sang hệ thống mới này không?"

Ba cách nhìn nhận Bitcoin

Booth phác thảo một phổ quan điểm về Bitcoin trong cộng đồng hiện tại, trong đó cách nhìn nhận quyết định mức độ hưởng lợi của mỗi người.

Nhóm thứ nhất gồm những người coi Bitcoin là công cụ đầu cơ — liên tục tìm kiếm cơ hội giao dịch ngắn hạn, đặt cược rủi ro vào BTC hoặc các tài sản crypto khác để làm giàu nhanh. Theo Booth, hầu hết những người này thua lỗ trong dài hạn.

Nhóm thứ hai nhìn nhận Bitcoin là kho lưu trữ giá trị (store of value). Booth cho rằng quan điểm này, dù tiến bộ hơn, vẫn có giới hạn nghiêm trọng: "Nếu bitcoin chỉ là kho lưu trữ giá trị, quyền sở hữu sẽ tiếp tục tập trung theo thời gian, tạo ra một tầng lớp tinh hoa Bitcoin — những vị vua mới — thay vì một thế giới mà tất cả mọi người đều được hưởng lợi." Ông cũng cảnh báo rằng mô hình này sẽ tái tạo các rủi ro tương tự như Celsius hay BlockFi — nơi các tổ chức lưu ký liên tục bị thanh lý vì dùng bitcoin của khách hàng để đầu cơ.

Nhóm thứ ba — và là nhóm Booth đánh giá cao nhất — là những người coi Bitcoin như một giao thức (protocol). Họ hiểu rằng Bitcoin phát triển theo từng lớp (layer), mỗi lớp giúp nó được sử dụng dễ dàng và riêng tư hơn như tiền tệ thực sự trong các nền kinh tế vòng tròn (circular economy) hàng ngày.

"Chỉ khi bạn nhìn Bitcoin qua lăng kính giao thức, thế giới mới thực sự thay đổi với bạn," ông khẳng định.

Nguy cơ từ sự phân tâm và trao quyền sai chỗ

Booth cảnh báo rằng cộng đồng Bitcoin liên tục bị phân tâm bởi các luồng FUD theo mùa — từ lo ngại điện toán lượng tử phá vỡ Bitcoin, đến các cuộc tranh luận nội bộ như Core vs. Knots. Ông nhận thấy trong các cuộc tranh luận này nhiều người trao đi quyền tự chủ của mình cho những giọng nói kích động nỗi sợ hãi.

Theo Booth, phản ứng đúng đắn không phải là chọn phe mù quáng, mà là nhìn vào bên trong và tích cực ủng hộ những gì mình tin Bitcoin nên là. "Nếu có đủ những người cực kỳ cảnh giác tập trung vào các vấn đề, Bitcoin sẽ được bảo mật. Nếu họ cùng nhau xây dựng, Bitcoin sẽ phi tập trung."

Hệ thống nợ trên nền Bitcoin sẽ tự sụp đổ

Booth đặc biệt phê phán xu hướng xây dựng hệ thống tài chính dựa trên nợ (debt-based system) chồng lên Bitcoin — điều ông coi là tái tạo chính xác hệ thống mà Bitcoin được thiết kế để thay thế.

"Bạn có thể cố tạo ra nợ trên nền bitcoin, nhưng cuối cùng, khi mức độ áp dụng tăng lên và giá cả bắt đầu giảm nhanh, những kẻ đang cố tập trung hóa Bitcoin sẽ buộc phải phân phối lại số coin của mình," ông phân tích. Nói cách khác, theo Booth, Bitcoin về bản chất sẽ thanh lý những ai chơi trò chơi tổng bằng không.

Câu hỏi thực sự cho năm 2036

Khi được hỏi về viễn cảnh năm 2036, Booth không đưa ra dự báo cụ thể mà thay vào đó đặt câu hỏi ngược lại: "Có bao nhiêu người nhận ra rằng họ có quyền tự chủ để thay đổi thế giới?"

"Chúng ta là sự thay đổi," ông kết luận. "Chúng ta luôn luôn là như vậy."