Câu Chuyện Nhỏ Về Lạm Phát – Trích Đoạn Từ Bitcoin: Tiền Honest Money

Câu Chuyện Nhỏ Về Lạm Phát

Khi còn là thiếu niên, tôi từng đi phát báo. Thu nhập của tôi là 10 Deutsche Mark (DM) mỗi giờ. Với số tiền đó, tôi có thể mua được 33 viên kem, bởi giá mỗi viên chỉ khoảng 30 pfennig hồi đó.

Nhanh về đến năm 2025: ngày nay, một thiếu niên đi phát báo kiếm được tối đa 12 Euro mỗi giờ. Trong khi đó, giá một viên kem đã lên tới 1,50 Euro, thậm chí hơn 2 Euro tại các thành phố lớn. Điều này có nghĩa là với một giờ phát báo, bạn chỉ mua được tối đa tám viên kem, thường là ít hơn.

Thời gian lao động của những người trẻ phát báo tại Đức đã sụt giá trị nghiêm trọng trong bốn thập kỷ qua. Một giờ làm việc hiện chỉ đổi được sáu đến tám viên kem, so với 33 viên của những năm 1980 – tương đương mất khoảng 80% giá trị.

Nếu giả sử tôi cất 10 DM trong ngăn kéo, tìm lại sau 40 năm và đổi thành khoảng 5 Euro, tôi chỉ mua được hai đến ba viên kem – mất hơn 90% giá trị.

Đây chính là bản chất của lạm phát và tác động phân phối lại của nó.

Lạm phát không chỉ ăn mòn tiền tiết kiệm

Không chỉ tiền gửi tiết kiệm bị mất giá – mà còn là thời gian mà con người bỏ ra để kiếm tiền. Khi đồng tiền mất giá, thời gian lao động cũng bị xói mòn theo. Trung bình, mỗi người nhận về ít hàng hóa thực tế hơn cho công sức bỏ ra.

Theo ước tính, tổng cung tiền toàn cầu (M2) vào khoảng 120 nghìn tỷ USD. Ngay cả với tỷ lệ lạm phát 4%, tổng cung M2 này đồng nghĩa với việc khoảng 4,8 nghìn tỷ USD sức mua bị phá hủy mỗi năm – nhiều hơn cả tổng sản phẩm quốc nội (GNP) của Đức.

Lạm phát ảnh hưởng tới hàng tỷ người. Gần như tất cả mọi người, và đặc biệt là những ai thu nhập thấp lại chịu thiệt hại nặng nề nhất. Ước tính khoảng 90% công dân không có cách nào tránh được việc đồng tiền mất giá – tiết kiệm bị xói mòn, lương không theo kịp lạm phát.

Nhiều cuộc chấn động lịch sử lớn và cách mạng đều được đi trước bởi lạm phát. Ví dụ điển hình là Cách mạng Pháp. Việc mất giá tiền tệ cũng đóng vai trò quan trọng trong sự sụp đổ của Đế chế Tây Roman vào năm 476 sau Công nguyên – sớm hơn khoảng một nghìn năm so với sự sụp đổ của Đế chế Đông Roman. Vì vậy, lạm phát cũng là mối đe dọa nghiêm trọng đối với các xã hội dân chủ ngày nay.

Bitcoin – Nguồn cung cố định, không lạm phát

Số lượng bitcoin sẽ không tăng vĩnh viễn. Tổng cung không bao giờ vượt quá 21 triệu BTC, và không ai có thể thay đổi điều này.

Tính đến đầu năm 2026, đã có 19,9 triệu BTC được khai thác – tương đương 95% tổng cung đã định sẵn. Phần cung mới còn lại chỉ chiếm chưa tới 5%, trải đều trong khoảng 115 năm tới. Khoảng năm 2140, toàn bộ 21 triệu BTC sẽ được khai thác hết và không còn đơn vị mới nào được tạo ra.

Điều này có nghĩa là phần tài sản bạn nắm giữ bằng Bitcoin sẽ không bị xói mòn giá trị so với giỏ hàng hóa trong một thập kỷ hay thậm chí một thế kỷ. Vốn của bạn sẽ không bị pha loãng. Bitcoin không lạm phát – khi đo bằng đơn vị BTC, hàng hóa thực tế còn trở nên rẻ hơn theo thời gian.

Số tiền bạn đổi sang Bitcoin hôm nay sẽ mua được ít nhất ngang số viên kem bạn mua được ngay lúc này trong mười năm tới – và rất có thể còn nhiều hơn.

Đây mới là bản chất cốt lõi của Bitcoin.

--- Trích từ cuốn "Bitcoin: The Honest Money" của Alex von Frankenberg, Ph.D. Bản bìa mềm hiện đã được phát hành.