Bitcoin · ✦ AI tổng hợp
BIP-110: Đề xuất mới làm bùng lại tranh cãi về Ordinals và spam on-chain trên Bitcoin
Một đề xuất cải tiến Bitcoin mang tên BIP-110 đang khơi lại cuộc tranh luận kéo dài về việc block space nên được sử dụng như thế nào. Đề xuất này nhắm vào các loại giao dịch không phải thanh toán, trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động của Ordinals và Runes, và làm nổi bật câu hỏi cốt lõi: Bitcoin là gì?
BIP-110 và cuộc chiến cũ về block space
Một đề xuất cải tiến Bitcoin đang được cộng đồng developer thảo luận sôi nổi — BIP-110 — đặt lại câu hỏi gây chia rẽ nhất trên mạng lưới này: block space của Bitcoin nên được dùng để làm gì?
BIP-110 đề xuất giới hạn các loại giao dịch hợp lệ chỉ còn thanh toán và chuyển tiền ngang hàng (peer-to-peer). Nếu được thông qua, điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động ghi dữ liệu on-chain như Ordinals và Runes — hai giao thức hiện chiếm một lượng lớn traffic trên mạng lưới Bitcoin.
Cần nhấn mạnh: BIP-110 là đề xuất đang thảo luận, không phải hard fork đã được lên lịch hay phê duyệt.
Lập luận của phía ủng hộ BIP-110
Nhóm ủng hộ xuất phát từ quan điểm thuần túy về chức năng của Bitcoin: mạng lưới này sinh ra để phục vụ thanh toán và lưu trữ giá trị. Theo logic đó, các giao dịch mang dữ liệu inscription bị xem là lạc khỏi mục đích cốt lõi.
Luận điểm thực tiễn được đưa ra là khi block space bị chiếm dụng bởi traffic phi thanh toán, người dùng thông thường có thể phải đối mặt với phí giao dịch cao hơn và thời gian xác nhận chậm hơn.
Một số ước tính cho thấy hoạt động liên quan đến inscription — bao gồm Ordinals và Runes — từng chiếm hơn hai phần ba tổng lượng traffic trên mạng lưới Bitcoin ở một số thời điểm. Con số này lý giải tại sao tranh cãi liên tục tái xuất hiện.
Lập luận của phía phản đối
Nhóm phản đối BIP-110, chủ yếu là cộng đồng Ordinals và Runes, đứng trên nguyên tắc permissionless — tức là mạng lưới không cần (và không nên) phân xét xem một giao dịch hợp lệ có xứng đáng được ghi vào block hay không, miễn là người dùng trả đủ phí và tuân thủ các quy tắc đồng thuận.
Bên cạnh đó, còn một lập luận kinh tế quan trọng: khi block subsidy tiếp tục giảm theo từng kỳ halving, phí giao dịch sẽ trở thành nguồn thu nhập ngày càng thiết yếu cho các miner. Từ góc nhìn này, dù inscription có bị xem là rác hay mang tính đầu cơ, chúng vẫn đóng góp vào việc xây dựng fee market mà Bitcoin sẽ cần trong dài hạn.
Bitcoin là tiền hay là settlement layer?
Nhìn rộng hơn, BIP-110 không chỉ là tranh luận kỹ thuật — nó phản ánh cuộc đối thoại về bản sắc của Bitcoin vẫn chưa có hồi kết: mạng lưới này chỉ là một hệ thống tiền tệ, hay là một lớp thanh toán mở nơi bất kỳ giao dịch hợp lệ nào cũng có thể cạnh tranh bình đẳng?
Quá trình phát triển của Bitcoin vốn được thiết kế chậm, thận trọng và khó bị tác động bởi một nhóm nhỏ. Một ý tưởng kỹ thuật có thể tạo ra nhiều tiếng ồn mà không bao giờ trở thành chính sách mạng lưới.
Dù BIP-110 có tiến xa hay không, cuộc tranh luận xung quanh nó sẽ tiếp tục định hình cách người dùng, miner và developer nhìn nhận tương lai của Bitcoin.
Bài viết dựa trên thông tin từ kho lưu trữ Bitcoin BIPs GitHub.
/ Bài viết liên quan
SEC xem xét đề xuất của Cboe về ETF Bitcoin và Ether đòn bẩy 3x
Cboe đã đệ trình đề xuất lên SEC để niêm yết sáu quỹ ETF hàng hóa có đòn bẩy, trong đó bao gồm các sản phẩm theo dõi biến động giá Bitcoin và Ether ở mức 3 lần mỗi ngày. Cơ quan quản lý có 45 ngày kể từ khi đề xuất được đăng trên Federal Register để phê duyệt, từ chối hoặc mở thủ tục xem xét chính thức.
Michael Saylor: Bitcoin là 'tủ đông' bảo toàn giá trị tiền tệ theo thời gian
Nhà sáng lập Strategy Michael Saylor đưa ra phép so sánh mới: tiền giống như thực phẩm, còn Bitcoin như một chiếc tủ đông giữ nguyên giá trị. Tuy nhiên, luận điểm này mang tính dài hạn và không phủ nhận sự biến động mạnh của BTC trong ngắn hạn.
Tranh luận giới hạn 21 triệu BTC: Adam Back phản bác đề xuất của Peter Todd
Cuộc tranh luận về giới hạn cung 21 triệu Bitcoin bùng lên trở lại khi Peter Todd đề xuất duy trì phần thưởng khối vĩnh viễn để đảm bảo an ninh mạng sau năm 2140. Adam Back phản bác, cho rằng đây là một 'cái bẫy' được nguỵ trang dưới danh nghĩa kỹ thuật, tương tự chiến thuật đã dùng trong đề xuất BIP-110 thất bại.
Cường quốc khai thác Bitcoin lớn thứ hai thế giới cấm mining tại thủ đô
Bộ Năng lượng của quốc gia khai thác Bitcoin lớn thứ hai thế giới ban hành lệnh cấm hoạt động đào Bitcoin quanh năm tại thủ đô. Biện pháp này nhằm giảm tải cho hệ thống điện lưới khu vực đang chịu áp lực nghiêm trọng từ các cơ sở mining tiêu thụ năng lượng khổng lồ.