Bitcoin · ✦ AI tổng hợp
BIP-110: Đề xuất mới làm bùng lại tranh cãi về Ordinals và spam on-chain trên Bitcoin
Một đề xuất cải tiến Bitcoin mang tên BIP-110 đang khơi lại cuộc tranh luận kéo dài về việc block space nên được sử dụng như thế nào. Đề xuất này nhắm vào các loại giao dịch không phải thanh toán, trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động của Ordinals và Runes, và làm nổi bật câu hỏi cốt lõi: Bitcoin là gì?
BIP-110 và cuộc chiến cũ về block space
Một đề xuất cải tiến Bitcoin đang được cộng đồng developer thảo luận sôi nổi — BIP-110 — đặt lại câu hỏi gây chia rẽ nhất trên mạng lưới này: block space của Bitcoin nên được dùng để làm gì?
BIP-110 đề xuất giới hạn các loại giao dịch hợp lệ chỉ còn thanh toán và chuyển tiền ngang hàng (peer-to-peer). Nếu được thông qua, điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động ghi dữ liệu on-chain như Ordinals và Runes — hai giao thức hiện chiếm một lượng lớn traffic trên mạng lưới Bitcoin.
Cần nhấn mạnh: BIP-110 là đề xuất đang thảo luận, không phải hard fork đã được lên lịch hay phê duyệt.
Lập luận của phía ủng hộ BIP-110
Nhóm ủng hộ xuất phát từ quan điểm thuần túy về chức năng của Bitcoin: mạng lưới này sinh ra để phục vụ thanh toán và lưu trữ giá trị. Theo logic đó, các giao dịch mang dữ liệu inscription bị xem là lạc khỏi mục đích cốt lõi.
Luận điểm thực tiễn được đưa ra là khi block space bị chiếm dụng bởi traffic phi thanh toán, người dùng thông thường có thể phải đối mặt với phí giao dịch cao hơn và thời gian xác nhận chậm hơn.
Một số ước tính cho thấy hoạt động liên quan đến inscription — bao gồm Ordinals và Runes — từng chiếm hơn hai phần ba tổng lượng traffic trên mạng lưới Bitcoin ở một số thời điểm. Con số này lý giải tại sao tranh cãi liên tục tái xuất hiện.
Lập luận của phía phản đối
Nhóm phản đối BIP-110, chủ yếu là cộng đồng Ordinals và Runes, đứng trên nguyên tắc permissionless — tức là mạng lưới không cần (và không nên) phân xét xem một giao dịch hợp lệ có xứng đáng được ghi vào block hay không, miễn là người dùng trả đủ phí và tuân thủ các quy tắc đồng thuận.
Bên cạnh đó, còn một lập luận kinh tế quan trọng: khi block subsidy tiếp tục giảm theo từng kỳ halving, phí giao dịch sẽ trở thành nguồn thu nhập ngày càng thiết yếu cho các miner. Từ góc nhìn này, dù inscription có bị xem là rác hay mang tính đầu cơ, chúng vẫn đóng góp vào việc xây dựng fee market mà Bitcoin sẽ cần trong dài hạn.
Bitcoin là tiền hay là settlement layer?
Nhìn rộng hơn, BIP-110 không chỉ là tranh luận kỹ thuật — nó phản ánh cuộc đối thoại về bản sắc của Bitcoin vẫn chưa có hồi kết: mạng lưới này chỉ là một hệ thống tiền tệ, hay là một lớp thanh toán mở nơi bất kỳ giao dịch hợp lệ nào cũng có thể cạnh tranh bình đẳng?
Quá trình phát triển của Bitcoin vốn được thiết kế chậm, thận trọng và khó bị tác động bởi một nhóm nhỏ. Một ý tưởng kỹ thuật có thể tạo ra nhiều tiếng ồn mà không bao giờ trở thành chính sách mạng lưới.
Dù BIP-110 có tiến xa hay không, cuộc tranh luận xung quanh nó sẽ tiếp tục định hình cách người dùng, miner và developer nhìn nhận tương lai của Bitcoin.
Bài viết dựa trên thông tin từ kho lưu trữ Bitcoin BIPs GitHub.
/ Bài viết liên quan
FBI cảnh báo lừa đảo dùng AI giả mạo đặc vụ để tái tấn công nạn nhân
FBI phát đi cảnh báo về làn sóng lừa đảo mới, trong đó tội phạm mạo danh đặc vụ liên bang, sử dụng video do AI tạo ra và website chính phủ giả mạo để nhắm vào những người đã từng là nạn nhân của gian lận. Các chiến thuật ngày càng tinh vi khiến người dùng khó nhận diện hơn bao giờ hết.
BIP-110 và sự hiểu lầm về quyền lực thực sự của node Bitcoin
BIP-110 là đề xuất thay đổi đồng thuận Bitcoin do nhóm Knots thúc đẩy, với tín hiệu từ miner hiện chưa đến 1%. Bài viết phân tích tại sao việc chỉ chạy node không đủ để thay đổi quy tắc đồng thuận Bitcoin, và tại sao BIP-110 nhiều khả năng sẽ thất bại.
Jack Dorsey ra mắt ứng dụng chat nhóm mã nguồn mở, xây dựng trên giao thức Nostr
Jack Dorsey, nhà đồng sáng lập Block, vừa công bố ứng dụng chat nhóm mới có tên Buzz — một đối thủ mã nguồn mở của Slack được xây dựng trên giao thức mạng xã hội phi tập trung Nostr. Ứng dụng hướng đến cả người dùng lẫn các AI agent, phản ánh tầm nhìn phi tập trung hóa nhất quán của Dorsey.
Claude Fable 5 bác bỏ bài toán 87 năm tuổi — ý nghĩa với Bitcoin là gì?
Mô hình AI Claude Fable 5 của Anthropic vừa bác bỏ bài toán Jacobian conjecture tồn tại 87 năm, chỉ vài ngày sau khi năng lực AI Kimi của Trung Quốc trở thành yếu tố tác động mạnh nhất lên thị trường Bitcoin. Sự kiện này làm dấy lên câu hỏi về tác động của các đột phá AI đối với lĩnh vực crypto.