Adam Back: Sai lầm lưu ký Bitcoin có thể tái diễn thảm họa FTX

Adam Back: Crypto vẫn chưa rút bài học từ Mt. Gox và FTX

CEO Blockstream Adam Back cho rằng ngành crypto đang tiếp tục lặp lại những thất bại về lưu ký tài sản đã từng nhấn chìm Mt. Gox và FTX. Phát biểu tại sự kiện BTC Prague 2026, ông chỉ ra một lỗ hổng chung của cả hai vụ sụp đổ: các sàn giao dịch nắm giữ tài sản khách hàng trong khi đồng thời giao dịch chống lại chính họ.

Bài học đắt giá từ Mt. Gox và FTX

Back không chỉ quan sát từ xa — ông tự nhận đã mất coin trong vụ phá sản Mt. Gox sau khi nạp lại tiền để kiếm lợi từ chênh lệch arbitrage 10%, khoản chênh lệch mà thực chất là phần bù rủi ro được ngụy trang.

Mt. Gox mất khoảng 850.000 BTC vào năm 2014, khiến các chủ nợ bị mắc kẹt trong thủ tục phá sản Nhật Bản gần một thập kỷ. Tài sản của sàn này vẫn còn ảnh hưởng đến thị trường — một giao dịch chuyển 739 triệu USD hồi tháng 6 đã góp phần kéo $BTC xuống dưới ngưỡng 70.000 USD.

FTX lặp lại kịch bản tương tự vào năm 2022. Đến tháng 3/2026, các chủ nợ mới nhận được vòng bồi hoàn thứ tư trị giá 2,2 tỷ USD — hơn ba năm sau khi sàn sụp đổ.

Xu hướng lưu ký tam phương trong giới tổ chức

Tuy vậy, Back ghi nhận một số tiến triển tích cực. Các nhà giao dịch tổ chức ngày càng yêu cầu thỏa thuận lưu ký tam phương (trilateral custody), trong đó tài sản được gửi tại một bên lưu ký độc lập, trong khi sàn giao dịch chỉ cấp hạn mức giao dịch. Nếu nền tảng thất bại, theo Back, "quyền sở hữu chiếm chín phần mười luật pháp."

Quan điểm của Adam Back về HODL và tự lưu ký

Về phía nhà đầu tư cá nhân, Back đưa ra quan điểm thẳng thắn: giữ tài sản dài hạn trong self-custody và tuyệt đối không vay mượn để mua thêm $BTC. Theo ông, chiến lược dùng Bitcoin làm tài sản thế chấp để mua thêm Bitcoin tiềm ẩn rủi ro thanh lý đặc biệt cao vì tài sản thế chấp và tài sản mua vào cùng lao dốc một lúc.

Ông cũng bảo vệ chiến lược HODL — vốn bắt nguồn từ một lỗi đánh máy huyền thoại trên diễn đàn năm 2013 — bằng lập luận về khó khăn của việc định thời thị trường:

"Vấn đề là rất rất khó để định thời những thị trường này hay phán đoán chúng... ra khỏi thị trường là điều nguy hiểm hữu hình."

Theo ước tính của Back, chỉ khoảng 12 ngày giao dịch trong năm tạo ra phần lớn lợi nhuận. Ông tự nhận đã trải qua ba đợt sụt giảm 85% mà không bán ra, điều giúp ông có biệt danh "cucumber" (dưa leo) vì sự điềm tĩnh.

Bitcoin và ngưỡng đường trung bình 200 tuần

Tại thời điểm bài viết, $BTC giao dịch quanh mức 63.681 USD, tăng 1,5% trong 24 giờ, ngay trên đường trung bình động 200 tuần. Back đặt ngưỡng này ở khoảng 61.000 USD và xem đây là sàn giá trị đáng tin cậy của Bitcoin.

Back đang đặt cược vốn của chính mình vào niềm tin đó thông qua thương vụ đấu thầu BSTR đang chờ xử lý. Câu hỏi bỏ ngỏ là liệu các sàn giao dịch có kịp áp dụng mô hình tách biệt lưu ký trước lần kiểm tra áp lực tiếp theo, hay kịch bản cũ sẽ tái diễn một lần nữa.