Zuckerberg tái xuất X sau 3 năm, công bố API trả phí và mô hình AI Muse Spark 1.1

Zuckerberg phá vỡ im lặng 3 năm trên X để công bố nền tảng AI mới

Ngày 9/7/2026, Mark Zuckerberg bất ngờ tái xuất hiện trên X (Twitter) sau hơn 3 năm vắng bóng để giới thiệu Muse Spark 1.1 và Meta Model API — nền tảng trả phí đầu tiên của Meta dành cho các nhà phát triển bên ngoài. Động thái này đánh dấu bước chuyển chiến lược quan trọng, đưa Meta vào thế đối đầu trực tiếp với OpenAI, Anthropic và Google trên thị trường AI thương mại.

Muse Spark 1.1 là gì?

Muse Spark 1.1 được Meta định vị là mô hình agentic — tức là mô hình có khả năng hành động, không chỉ trả lời câu hỏi. Cụ thể, mô hình này có thể:

• Lập kế hoạch và thực thi tác vụ trên máy tính để bàn, di động và trình duyệt
• Xử lý ngữ cảnh lên đến 1 triệu token — tương đương một cuốn sách nhỏ
• Phân chia công việc cho các agent phụ chạy song song
• Đọc và phân tích hình ảnh, video ngoài văn bản thuần túy
• Viết và sửa code theo đánh giá của chính Meta

Theo Zuckerberg, "Muse Spark 1.1 mạnh nhất ở hiệu suất agentic, sử dụng công cụ và điều khiển máy tính." Người dùng hiện có thể dùng thử mô hình này ở chế độ "Thinking" trên ứng dụng Meta AI và trang meta.ai.

Chiến lược cạnh tranh bằng giá

Điểm nhấn lớn nhất trong đợt ra mắt lần này là mức giá thấp hơn đáng kể so với các đối thủ. Meta niêm yết:

• $1,25 / triệu token đầu vào
• $4,25 / triệu token đầu ra

Con số này thấp hơn nhiều so với Claude Sonnet 5 của Anthropic ($3 và $15), thậm chí cạnh tranh trực tiếp với mức giá của Grok 4.5 từ xAI (Elon Musk) — vừa ra mắt cùng ngày với mức $2/triệu token đầu vào. Musk đã phản ứng bằng một từ duy nhất "Jinx" trên X khi hay tin về sự trùng hợp này.

Zuckerberg phát biểu với Bloomberg rằng: "Mức giá của một số công ty khác trong ngành đang rất cao, với biên lợi nhuận rất lớn. Chúng tôi cho rằng hoàn toàn có thể cung cấp trí tuệ nhân tạo ở mức frontier với chi phí hợp lý hơn nhiều."

Meta Model API và hướng kiếm tiền mới

Meta Model API cho phép nhà phát triển bên ngoài tích hợp Muse Spark 1.1 vào ứng dụng của họ lần đầu tiên. Người dùng mới nhận $20 tín dụng miễn phí trước khi bắt đầu tính phí. Đây là sự chuyển hướng rõ rệt so với chiến lược trước đây của Meta — vốn phát hành miễn phí các mô hình Llama dạng open-weight để xây dựng thị phần.

Muse Spark 1.1 nâng cấp từ mô hình reasoning mà Meta ra mắt hồi tháng 4 thông qua Superintelligence Labs — đơn vị được thành lập sau thương vụ mua lại Scale AI trị giá $14,3 tỷ năm ngoái, với Alexandr Wang giữ chức Giám đốc AI. Các đối tác sớm bao gồm nền tảng lập trình Replit và Cline.

Phản ứng thị trường chứng khoán

Bất chấp thông báo lớn, cổ phiếu META chỉ tăng khoảng 2% trong phiên giao dịch ngày 9/7, giao dịch quanh mức $614,61 sau khi thu hẹp đà tăng về $607 trước đó. Phản ứng thận trọng này phản ánh tâm lý của nhà đầu tư vốn đã quen với những tuyên bố lớn về AI nhưng vẫn theo dõi sát sao bài toán chi phí.

Meta đã nâng ngân sách đầu tư vốn năm 2026 lên tới $145 tỷ — gần gấp đôi mức $72 tỷ của năm 2025. Công ty cũng cắt giảm khoảng 8.000 việc làm trong năm nay để tài trợ cho chiến dịch AI. Việc bán quyền truy cập mô hình mở ra một nguồn doanh thu mới ngoài quảng cáo, gắn liền với hệ thống trung tâm dữ liệu AI mà Meta đang nỗ lực lấp đầy công suất.

Theo giới phân tích, bài kiểm tra thực sự cho chiến lược này sẽ là liệu các nhà phát triển có thực sự chọn mức giá thấp hơn của Meta thay vì các công cụ cạnh tranh trong những tuần tới hay không.