ZEC giảm hơn 30% sau khi Zcash công bố lỗi nghiêm trọng ở Orchard

ZEC lao dốc giữa làn sóng bán tháo

Zcash (ZEC), đồng tiền mã hóa tập trung vào quyền riêng tư, trở thành một trong những tài sản giảm mạnh nhất trên thị trường trong phiên gần đây. Theo dữ liệu được BeInCrypto dẫn lại, ZEC mất hơn 30% trong 24 giờ, có thời điểm rơi xuống mức thấp trong ngày khoảng 385,8 USD trong phiên giao dịch sáng tại châu Á.

Đà giảm diễn ra trong bối cảnh thị trường crypto rộng hơn cũng chịu áp lực. Tuy nhiên, mức giảm hai chữ số của ZEC được cho là chịu tác động lớn từ thông tin liên quan đến một lỗ hổng nghiêm trọng trong cơ chế bảo mật của mạng lưới Zcash.

Lỗ hổng trong Orchard shielded pool

Trước đó, nhóm phát triển Zcash đã phát hành một bản nâng cấp khẩn cấp nhằm vá lỗi trong Orchard shielded pool. Đây là một trong các thành phần quan trọng hỗ trợ giao dịch riêng tư trên Zcash. Ban đầu, thông tin về bản vá từng giúp tâm lý thị trường cải thiện, nhưng xu hướng này nhanh chóng đảo chiều khi chi tiết về sự cố được công bố rộng rãi hơn.

Nhà sáng lập Zcash, Zooko Wilcox, cho biết trên X rằng Taylor Hornby đã phát hiện lỗ hổng làm giả nguồn cung vào ngày 29/5/2026 thông qua một khuôn khổ kiểm toán tùy chỉnh kết hợp với một mô hình AI mới được phát hành. Theo Wilcox, lỗi này đã tồn tại trong Orchard kể từ khi pool ra mắt vào tháng 5/2022 và chỉ được đội ngũ kỹ thuật xử lý vào ngày 2/6.

Shielded Labs cho biết khả năng lỗ hổng bị khai thác trước khi được vá là thấp. Tuy nhiên, tổ chức này cũng thừa nhận không thể chứng minh chắc chắn bằng mật mã rằng việc khai thác chưa từng xảy ra.

Quyền riêng tư và bài toán kiểm chứng nguồn cung

Theo Shielded Labs, điểm khó nằm ở chính thiết kế bảo vệ quyền riêng tư của Orchard. Do đặc tính ẩn danh của pool và bản chất của lỗi, mạng lưới không có cách dứt khoát để xác định chỉ bằng dữ liệu mật mã liệu lỗ hổng có từng bị khai thác hay không.

Diễn biến này làm nổi bật một mâu thuẫn cốt lõi của Zcash: quyền riêng tư là đặc tính chính của mạng lưới, nhưng cũng khiến việc kiểm toán nguồn cung trở nên phức tạp hơn. Một số nhà phân tích nhận định sự cố lần này có thể khiến thị trường đặt lại câu hỏi về mức độ minh bạch cần thiết đối với các tài sản tập trung vào quyền riêng tư.

Áp lực niềm tin cũng lan sang các nhà đầu tư lớn. Nhà đầu tư Arthur Hayes cho biết ông đã thoát toàn bộ vị thế ZEC sau khi thông tin được công bố. Theo quan điểm của Hayes, dù khả năng phát hành trái phép là rất thấp, việc không thể chứng minh hoàn toàn bằng mật mã vẫn là vấn đề đáng chú ý đối với một tài sản dựa trên luận điểm bảo mật và quyền riêng tư.

Zcash cân nhắc nâng cấp mạng lưới

Shielded Labs hiện đang xem xét một bản nâng cấp mạng lưới nhằm cho phép mọi người xác minh nguồn cung ZEC tốt hơn. Đề xuất ban đầu bao gồm việc tạo một shielded pool mới và áp dụng cơ chế turnstile accounting đối với toàn bộ coin rời khỏi Orchard.

Tuy nhiên, bất kỳ cơ chế chứng minh nguồn cung nào cũng cần trải qua quy trình quản trị của Zcash trước khi được triển khai. Shielded Labs dự kiến công bố đề xuất nâng cấp chi tiết trong tuần tới.

Trong ngắn hạn, thị trường sẽ theo dõi liệu các biện pháp kỹ thuật mới có đủ để khôi phục niềm tin hay không. Với Zcash, sự cố Orchard không chỉ là một vấn đề kỹ thuật, mà còn là phép thử đối với mô hình cân bằng giữa quyền riêng tư, khả năng kiểm toán và niềm tin của nhà đầu tư.