Sony tăng 8,6% trên sàn nhưng đối mặt làn sóng phản đối vì bỏ đĩa vật lý

Nhà đầu tư hoan nghênh chiến lược số hóa của Sony

Ngày 1/7/2026, Sony chính thức xác nhận sẽ ngừng sản xuất đĩa vật lý cho các tựa game PlayStation mới kể từ tháng 1/2028. Phản ứng từ thị trường tài chính gần như tức thì và tích cực: cổ phiếu Sony niêm yết tại Tokyo tăng khoảng 8,6% trong vòng năm phiên giao dịch kể từ thông báo, trong khi cổ phiếu niêm yết tại sàn NYSE của Mỹ cũng ghi nhận mức tăng gần 6% trong cùng kỳ.

Logic thị trường khá rõ ràng: mỗi giao dịch kỹ thuật số đều đi qua PlayStation Store — nơi Sony kiểm soát giá và hưởng biên lợi nhuận cao hơn so với kênh bán đĩa vật lý qua bên thứ ba. Theo Sony, định dạng kỹ thuật số đã chiếm gần 80% doanh số full-game của hãng trong năm ngoái.

Bối cảnh ngành console cũng góp phần củng cố hướng đi này. Take-Two ghi nhận cổ phiếu giảm vào tháng 6 sau khi GTA 6 ra mắt pre-order không kèm phiên bản đĩa. Microsoft cũng vừa thông báo cắt giảm 3.200 vị trí trong mảng Xbox, phản ánh áp lực chi phí đang đè nặng lên toàn ngành.

Làn sóng phản đối vượt 166.000 chữ ký

Tuy nhiên, người dùng đọc thông báo tương tự theo một chiều hoàn toàn khác. Chỉ vài giờ sau khi Sony công bố, một kiến nghị trên Change.org mang tên "Don't Kill the Disc" (Đừng khai tử đĩa) đã được phát động và hiện thu hút hơn 166.000 chữ ký đã xác minh.

Kiến nghị nhận được sự ủng hộ từ cả các nhà bán lẻ và nhà phân phối — những đơn vị có lợi ích trực tiếp bị đe dọa khi thị trường mua bán, trao đổi game đã qua sử dụng biến mất. Nhiều người ký kiến nghị cũng nhắc lại chiến dịch marketing của Sony tại E3 2013, khi hãng từng quảng bá mạnh mẽ khả năng chia sẻ đĩa và quyền sở hữu vĩnh viễn.

Bài đăng ngày 1/7 của PlayStation trên nền tảng X đã vượt 162 triệu lượt xem — con số thậm chí cao hơn cả bài đăng chính thức của trailer GTA 6 đầu tiên. Các khẩu hiệu phản đối như "Stop the Digital Monopoly" tiếp tục lan rộng.

Yếu tố thời điểm càng làm tăng thêm phản ứng tiêu cực: GTA 6 dự kiến ra mắt vào ngày 19/11 mà không có phiên bản đĩa, trong bối cảnh tranh luận về định giá game trước đó đã khiến người chơi đặt câu hỏi về giá trị và quyền sở hữu nội dung.

Tám Community Notes thách thức dữ liệu của Sony

Bài đăng thông báo của PlayStation hiện đang mang tám Community Notes trên nền tảng X, và người dùng đánh giá tất cả đều hữu ích. Một số notes lập luận rằng con số tỷ lệ 78/22 kỹ thuật số-vật lý mà Sony đưa ra đã phóng đại mức độ dịch chuyển sang kỹ thuật số, vì con số này bao gồm cả DLC, các tựa game dịch vụ trực tuyến và game chỉ phát hành dạng kỹ thuật số.

Một Community Note dẫn dữ liệu rò rỉ từ Insomniac cho thấy tỷ lệ bán đĩa vật lý của các tựa game single-player Sony thực tế cao hơn đáng kể. Các notes khác đề cập đến luật cạnh tranh EU và cảnh báo rằng các giao dịch mua kỹ thuật số về bản chất chỉ là giấy phép có thể bị thu hồi, không phải quyền sở hữu thực sự.

Nỗi lo này càng được củng cố khi vào tháng 6, Sony thông báo sẽ xóa các bộ phim StudioCanal đã mua khỏi tài khoản PlayStation vào tháng 9 tới.

Tính đến nay, Sony chưa có bất kỳ phản hồi nào trước làn sóng phản đối đang tiếp tục leo thang. Thị trường đang chờ xem liệu hãng có lên tiếng bảo vệ dữ liệu của mình trước khi GTA 6 ra mắt không đĩa vào tháng 11.