Sổ cái blockchain của SWIFT chính thức hoạt động, nhưng điểm nghẽn cũ vẫn còn đó

SWIFT đưa sổ cái blockchain vào hoạt động thực tế

SWIFT đã chuyển sổ cái blockchain dùng chung từ giai đoạn thử nghiệm sang triển khai thực tế. 17 ngân hàng lớn trên sáu châu lục — gồm Citi, HSBC, UBS, ANZ, BNP Paribas, BNY, DBS, MUFG, Standard Chartered và nhiều tổ chức khác — hiện đang chuẩn bị xử lý các giao dịch thực bằng tiền gửi token hóa (tokenized deposits).

Hệ thống được triển khai trong vòng 9 tháng và được SWIFT công bố vào ngày 9/7/2026.

Cơ chế hoạt động: lớp điều phối, không phải quyết toán

Sổ cái này đóng vai trò như một lớp điều phối (orchestration layer), không thay thế hệ thống quyết toán hiện có. Các ngân hàng phát hành tiền gửi token hóa trên hệ thống nội bộ của mình, sau đó dùng hạ tầng SWIFT để chuyển vốn liên tục 24/7, kể cả qua đêm và cuối tuần.

Tuy nhiên, quyết toán cuối cùng vẫn phải đi qua mạng nhắn tin truyền thống của SWIFT. Điều đó có nghĩa là tốc độ thanh khoản được cải thiện, nhưng điểm nghẽn cốt lõi của hệ thống correspondent banking chưa được giải quyết triệt để.

HSBC và Standard Chartered đều nhấn mạnh rằng lợi thế chính của pilot này với khách hàng doanh nghiệp là khả năng hiển thị thanh khoản nhanh hơn và giảm thiểu độ trễ đối soát.

Xây trên Linea — L2 của ConsenSys

SWIFT xây dựng sổ cái trên Linea, mạng Ethereum layer-2 do ConsenSys phát triển, sử dụng mô hình tương thích EVM dựa trên Hyperledger Besu. Tuy nhiên, quyền truy cập được kiểm soát hoàn toàn — chỉ consortium ngân hàng mới có thể giao dịch trên hệ thống này.

Cấu trúc đóng này tạo ra sự tương phản đáng chú ý so với lập trường trước đây của SWIFT khi chất vấn các mạng công khai như XRP Ledger về vấn đề tin cậy validator. Thay vì phân tán quản trị, SWIFT chọn giữ toàn bộ quyền điều hành trong nội bộ consortium.

Giai đoạn thiết kế có sự tham gia của hơn 30 ngân hàng, trong đó có JPMorgan và Deutsche Bank, trước khi thu hẹp còn 17 thành viên tham gia pilot hiện tại.

Thách thức từ các đối thủ stablecoin

Mặc dù SWIFT kết nối hơn 11.500 tổ chức toàn cầu, nhưng pilot 17 ngân hàng chỉ là một phần nhỏ trong mạng lưới đó. Trong khi đó, các hạ tầng stablecoin công khai đã vận hành liên tục mà không cần consortium ngân hàng xây dựng cơ sở hạ tầng chung.

• Coinbase đã mở rộng khả năng thanh toán stablecoin thông qua Nium.
• MoneyGram ra mắt stablecoin dollar trên Stellar.
• Stablecoin dirham của UAE vừa lên sàn giao dịch trong tháng này.

Các tổ chức tài chính ngày càng xem trái phiếu và cổ phiếu token hóa là dòng sản phẩm lớn tiếp theo, cho thấy các đối thủ không chờ đợi lịch trình của SWIFT.

Nhận định

SWIFT vẫn giữ lợi thế về uy tín và tầm phủ toàn cầu mà các hạ tầng mới chưa có được. Theo giới phân tích, tác động thực sự của sổ cái này sẽ phụ thuộc vào tốc độ pilot 17 ngân hàng chuyển thành khối lượng giao dịch hàng ngày — chứ không phải từ chính thông báo ra mắt.

J.P. Morgan ước tính khối lượng thanh toán xuyên biên giới có thể tăng từ 194,6 nghìn tỷ USD năm 2024 lên 320 nghìn tỷ USD vào năm 2032 — con số đủ lớn để cả SWIFT lẫn các đối thủ đều quyết liệt tranh giành vị thế.