Nvidia chia sẻ doanh thu với startup AI: Mô hình kinh doanh mới hay bẫy phụ thuộc?

Nvidia chuyển mình thành 'nhà tài trợ' hạ tầng AI

Ngày 1/7/2026, Nvidia công bố chương trình chia sẻ doanh thu dành cho các startup AI trong một bài đăng trên blog chính thức, đồng tác giả bởi Giám đốc Tài chính Colette Kress. Theo đó, các startup có thể tiếp cận năng lực tính toán ngay lập tức mà không cần bỏ vốn lớn mua thiết bị, đổi lại Nvidia nhận một phần doanh thu phát sinh từ hệ thống chip đó.

Về cơ chế vận hành: các đối tác cloud mua hệ thống Nvidia, sau đó cung cấp quyền truy cập cho startup thiếu vốn đầu tư trung tâm dữ liệu. Nvidia thu một khoản từ doanh thu cloud mà những chip này tạo ra. "Cấu trúc này mang lại cho NVIDIA một dòng thu nhập định kỳ gắn liền với mức sử dụng thực tế", theo trích dẫn từ bài blog.

Hai startup đầu tiên tham gia chương trình

Sharon AI là một trong những đơn vị tiên phong, cam kết triển khai tới 40.000 chip Grace Blackwell GB300 theo mô hình mới này. Công ty định vị mình là nhà cung cấp "sovereign compute" — tức hạ tầng tính toán tự chủ — cho các thị trường ngoài Hoa Kỳ.

Firmus đang xây dựng một campus 360 megawatt tại Batam, Indonesia — cách Singapore khoảng 20 km — dự kiến vận hành vào Q1/2027 với sức chứa lên tới 170.000 GPU. Quy mô này cho thấy chương trình không chỉ nhắm vào các startup nhỏ mà đang mở rộng sang các dự án hạ tầng tầm cỡ khu vực.

Rủi ro phụ thuộc và áp lực cạnh tranh

Dù hấp dẫn về mặt tài chính, chương trình này có một hệ quả rõ ràng: các startup tham gia sẽ bị ràng buộc vào hệ sinh thái chip và phần mềm của Nvidia trong nhiều năm. Đây là điều đáng chú ý trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Trung Quốc gần đây đã huấn luyện thành công một mô hình ngôn ngữ lớn mà không dùng chip Nvidia. Nhiều khách hàng lớn cũng đang thử nghiệm các giải pháp thay thế rẻ hơn, khiến Nvidia phải mở rộng tệp khách hàng sang nhóm startup thay vì chỉ dựa vào các Big Tech.

Dấu hiệu của 'vòng tài chính khép kín'?

Một số nhà phân tích so sánh cấu trúc này với mô hình "vendor financing" từ thời bong bóng dot-com. Nvidia hiện đã cam kết đầu tư lên tới 100 tỷ USD vào OpenAI và nắm khoảng 7% cổ phần CoreWeave — một khách hàng mua chip của chính Nvidia. Nhà đầu tư nổi tiếng Michael Burry và một số nhà phân tích hoài nghi cho rằng cấu trúc này có thể củng cố thêm lo ngại về bong bóng AI.

Về quy mô tổng thể, Morgan Stanley dự báo chi tiêu vốn AI của Big Tech sẽ vượt 800 tỷ USD trong năm 2026, có thể chạm 1,1 nghìn tỷ USD vào 2027 — con số ngang ngửa ngân sách quốc phòng Mỹ.

Thị trường phản ứng bình tĩnh

Thị trường chứng khoán không có phản ứng đặc biệt. Cổ phiếu NVDA đóng cửa ở mức 194,69 USD vào ngày 2/7, phiên giao dịch cuối trước kỳ nghỉ lễ. Vốn hóa Nvidia hiện ở mức khoảng 4,8 nghìn tỷ USD, vẫn thấp hơn đỉnh 52 tuần.

Các quý tới sẽ là phép thử quan trọng: liệu chương trình có tạo ra dòng doanh thu đáng kể hay không, và liệu các startup có xem Nvidia như một đối tác chiến lược hay chỉ là một chủ nhà độc quyền hạ tầng.