Nga thông qua luật crypto lịch sử, mở kênh giao dịch xuyên biên giới tránh trừng phạt

Nga chính thức có khung pháp lý cho crypto

Hạ viện Nga (Duma Quốc gia) hôm thứ Ba đã thông qua dự luật số 1194918-8, mang tên 'Về Tiền kỹ thuật số và Quyền kỹ thuật số', ở lần đọc thứ hai và thứ ba — bước cuối cùng tại hạ viện. Theo hãng thông tấn bán chính thức TASS, dự luật sẽ tiếp tục được chuyển lên Hội đồng Liên bang và Tổng thống Vladimir Putin ký ban hành, dự kiến trong vòng hai tuần tới.

Đây là lần đầu tiên Nga ban hành một khuôn khổ pháp lý toàn diện điều chỉnh việc lưu thông tài sản crypto và quyền kỹ thuật số.

Hợp pháp hóa có điều kiện, không phải tự do hóa

Luật mới không biến BTC hay các đồng crypto khác thành phương tiện thanh toán trong nước. Đồng rúp vẫn là đồng tiền pháp định duy nhất; lệnh cấm dùng crypto để mua hàng hóa, dịch vụ trong nước vẫn giữ nguyên.

Thay vào đó, luật mang lại cho crypto một tư cách pháp nhân rõ ràng: công nhận tài sản số là tài sản hợp pháp, cấp phép cho các tổ chức trung gian, đặt giới hạn giao dịch cho nhà đầu tư, và quan trọng nhất — cho phép dùng crypto trong thanh toán thương mại quốc tế.

Chủ tịch Ủy ban Thị trường Tài chính Duma, ông Anatoly Aksakov, cho biết dự luật nhằm "tạo điều kiện pháp lý để tiền mã hóa hoạt động tại Nga" và các nhà lập pháp đã "tối đa hóa" việc lắng nghe phản hồi từ ngành.

Cơ chế cấp phép và yêu cầu vốn tối thiểu

Từ ngày 1/9/2026, Ngân hàng Trung ương Nga (Bank of Russia) sẽ cấp phép cho năm nhóm đối tượng: sàn giao dịch, môi giới, công ty quản lý, đơn vị lưu ký và đơn vị đổi tiền. Các doanh nghiệp trong danh sách đặc biệt có thể hoạt động exchange với thời gian ân hạn đến 1/7/2027.

Yêu cầu vốn tối thiểu là 15 triệu rúp (khoảng 190.000 USD) và bắt buộc phải gia nhập tổ chức tự quản lý ngành.

Kênh thanh toán xuyên biên giới — trọng tâm chiến lược

Phần cốt lõi của luật nằm ở điều khoản thanh toán thương mại quốc tế bằng crypto. Khung pháp lý này hợp thức hóa điều mà các mạng lưới phi chính thức từng làm trong bóng tối: thanh toán ngoài hệ thống ngân hàng đô la và euro — vốn là mục tiêu của các lệnh trừng phạt phương Tây.

Trước đây, chức năng tương tự được thực hiện qua các nền tảng như Garantex (bị Mỹ đóng cửa vào tháng 3/2025) và stablecoin neo theo rúp A7A5, vốn đã xử lý hàng chục tỷ USD trong các luồng giao dịch liên quan đến trừng phạt.

Quy định cho nhà đầu tư

Luật phân chia nhà đầu tư thành hai nhóm:

• Nhà đầu tư không chuyên nghiệp: mua tối đa 300.000 rúp (~3.800 USD)/năm qua một trung gian được cấp phép; chuyển ra nước ngoài tối đa 100.000 rúp.
• Nhà đầu tư chuyên nghiệp: mua tối đa 3 triệu rúp; chuyển nước ngoài tối đa 1 triệu rúp.

Cả hai nhóm đều phải vượt qua bài kiểm tra nhận thức rủi ro. Thuế suất sẽ theo khung chứng khoán, với chi tiết hoàn thiện sau.

Về tài sản được giao dịch, luật đặt ngưỡng cao để vào sàn giao dịch có tổ chức: vốn hóa thị trường trung bình trên 5 nghìn tỷ rúp trong hai năm và khối lượng giao dịch ngày trung bình trên 1 nghìn tỷ rúp. Theo đánh giá của giới phân tích, điều này thực tế giới hạn giao dịch ban đầu ở BTC và ETH, với SOL có thể là ứng viên thứ ba. Các privacy coin ẩn dữ liệu giao dịch vẫn bị cấm.

Bước ngoặt sau nhiều năm tranh luận

Đây là sự đảo chiều ngoạn mục so với lập trường năm 2022 khi Ngân hàng Trung ương Nga từng đề xuất cấm hoàn toàn giao dịch và khai thác crypto. Sau khi Nga bị loại khỏi hệ thống SWIFT, cán cân quyền lực nghiêng về phía Bộ Tài chính — vốn ủng hộ hợp pháp hóa. Tháng 8/2024, Putin ký luật thí điểm cho phép khai thác và thanh toán quốc tế bằng crypto; luật mới là khung pháp lý vĩnh viễn thay thế giai đoạn thí điểm đó.

Các quy định chính có hiệu lực từ 1/9/2026, với thời gian chuyển tiếp cho các đơn vị hiện hành đến 1/3/2027.