Mô hình BTC mới của Cowen: Mục tiêu giá đột biến đang phai nhạt

Mô hình giá cũ liên tục dự báo sai

Trong phần 3 của bài nghiên cứu Asymmetric Tail Curvature in Bitcoin Price Quantiles, Benjamin Cowen đối chiếu ba mô hình giá Bitcoin quen thuộc nhất với dữ liệu thực tế từ 2019 đến 2026. Kết quả: cả ba đều quá lạc quan, và sai số tăng theo mức tham vọng của mô hình.

• Power-law fit gốc (chuẩn hóa đến 2018): dự báo cao hơn thực tế trong 77,2% ngày giao dịch, sai số trung bình 32,1%.
• Stock-to-Flow của PlanB: dự báo cao hơn trong 94,9% ngày, sai số trung bình 294,5%.
• S2FX (biến thể liên tài sản): dự báo vượt 1.699%, ngụ ý giá BTC trên 5 triệu USD.

Theo Cowen, nguyên nhân gốc rễ là các mô hình này đã nhúng phản xạ giai đoạn đầu vào dự báo — thời điểm khi dòng vốn vài trăm triệu USD có thể đẩy giá tăng 10.000%. Họ ngoại suy cơ chế đó vào một thị trường hiện do tổ chức thống trị, với vốn hóa vượt 1,4 nghìn tỷ USD.

Phát hiện chính: dải trên nén lại, dải dưới giữ đường

Thay vì một đường thẳng trên biểu đồ log-log, Cowen một quạt dải phân vị ở các mức phần trăm khác nhau, rồi kiểm tra xem dải trên và dải dưới có uốn khác nhau không.

Kết quả: dải trên — vạch đỉnh đầu cơ — uốn vào trong và dẹt đi theo thời gian, trong khi dải dưới — vạch hỗ trợ cấu trúc — gần như vẫn thẳng. Nói cách khác, đỉnh nén dần về xu hướng dài hạn, còn sàn tiếp tục leo theo quỹ đạo cũ.

Số liệu củng cố nhận định: độ cong dải trên đo được khoảng -0,33, có ý nghĩa thống kê; độ cong dải dưới khoảng -0,02, không khác biệt đáng kể so với đường thẳng. Sự bất đối xứng này có ý nghĩa ở mức 1% dưới kiểm tra bootstrap. Trong 27 cửa sổ mở rộng, độ cong dải trên luôn nằm quanh -0,3 và mọi cửa sổ đều bác bỏ giả thuyết đối xứng.

"Phản xạ giảm dần" — chính thức hóa luận điểm cũ

Cơ chế Cowen đưa ra là thứ mà giới trading đã gọi năm nay là diminishing reflexivity (phản xạ giảm dần). Khi vốn hóa BTC còn nhỏ, vài trăm triệu USD dòng vốn có thể tạo biến động phần trăm khổng lồ. Khi vốn hóa vượt nghìn tỷ USD, cùng một mức tăng phần trăm đòi hỏi lượng vốn lớn hơn nhiều bội.

Hậu quả: đỉnh thổi bong bóng mỗi chu kỳ tiệm cận gần hơn đường xu hướng dài hạn so với chu kỳ trước. Nhu cầu cấu trúc đối với BTC như một tài sản tiền tệ tiếp tục tăng trưởng theo đường power-law ổn định, trong khi biên độ đầu cơ thu hẹp. Hai lực này tạo ra quạt dải kẹp lại phía trên.

Những lưu ý từ chính tác giả

Bài nghiên cứu dành 7 phần cho hạn chế của chính nó:

• Cỡ mẫu: BTC chỉ trải 4 chu kỳ halving; trên các cửa sổ con, tham số dao động tới giá trị phi lý.
• Nhạy cảm mốc gốc: dịch điểm bắt đầu từ 1/2009 sang 1/2010, độ cong dải trên gần như triệt tiêu — kết quả phụ thuộc vào dữ liệu thanh khoản mỏng 2010–2011.
• Dạng hàm: độ cong âm trong log-log ngụ ý giá BTC sẽ giảm khi tiến tới vô hạn; Cowen khẳng định điều này không có diễn giải theo nghĩa đen — mô hình mô tả hữu hạn, không phải mục tiêu giá.
• Sàn cũng bị xuyên thủng: dải dưới từng bị phá trong các sự kiện 2010–2015 và sụp đổ FTX tháng 11/2022.

Ý nghĩa cho chu kỳ tiếp theo

Hàm ý thực tế là điều chỉnh kỳ vọng, không phải canh thời điểm thị trường. Nếu độ cong dải trên là thực và ổn định, mức tăng phần trăm tại đỉnh chu kỳ tiếp theo sẽ tiếp tục nén lại.

Điều phù hợp với chu kỳ hiện tại: BTC đạt ATH khoảng 126.080 USD vào tháng 10/2025 và đã giảm khoảng 44% kể từ đó. Cowen cho rằng chu kỳ 4 năm vẫn hiệu lực, nhưng biên độ đỉnh khả thi đã hẹp hơn đáng kể so với 2017 hay 2021.

Bài nghiên cứu không dự báo giá BTC tháng tới hay năm 2028. Nó cung cấp hình dạng trung thực hơn cho phân phối dài hạn — và một lời nhắc: các mô hình "mặt trăng" trước đây thất bại không phải vì BTC làm người thất vọng, mà vì chúng ngoại suy một cơ chế không còn tồn tại.