Meta tháo chạy khỏi Manus: Lỗ hổng Singapore cho công ty AI Trung Quốc bị đóng sầm

Meta cắt đứt liên hệ với Manus

Meta đã hoàn tất quá trình tách biệt vận hành khỏi Manus — startup AI agentic do Butterfly Effect phát triển — bằng cách ngừng chia sẻ dữ liệu và cấm nhân viên Manus truy cập hệ thống nội bộ. Động thái này nhằm tháo gỡ thương vụ 2 tỷ USD mà chính quyền Bắc Kinh đã ra lệnh đảo ngược.

Tuần trước, Meta thông báo nhân viên Manus không còn quyền truy cập dữ liệu nội bộ, đồng thời yêu cầu cán bộ công ty ngừng sử dụng công cụ của Manus cho các dự án trong nội bộ. Văn phòng luật Zhonglun nhận định lệnh đảo ngược của Bắc Kinh là "tiền lệ chưa từng có" trong cơ chế rà soát an ninh đầu tư nước ngoài của Trung Quốc.

"Singapore washing" đến hạn sử dụng

Manus, thuộc công ty mẹ Butterfly Effect, đã chuyển trụ sở và đội ngũ cốt lõi sang Singapore vào giữa năm 2025. Sau đó, Meta công bố thương vụ mua lại trị giá 2 tỷ USD vào tháng 12. Chiến lược ban đầu là tạo khoảng cách với Trung Quốc, khiến Bắc Kinh khó can thiệp.

Tuy nhiên, kế hoạch này đã thất bại. Han Shen Lin, giám đốc quản lý Trung Quốc tại The Asia Group, cho rằng Bắc Kinh đã gửi thông điệp rõ ràng đến giới công nghệ trong nước: "Singapore washing" có giới hạn. Ông cũng lưu ý Washington đã nhận ra rằng việc làm sáng tỏ cơ cấu sở hữu có thể hiệu quả như các lệnh cấm trực tiếp.

Matthias Hendrichs, cố vấn cho các công ty AI toàn cầu tại Singapore, đánh giá rằng vấn đề của Manus sâu hơn mọi cấu trúc tái cơ cấu: "Một khi kỹ sư của công ty khác đã tiếp cận hệ thống của bạn, việc xóa repository không thể khiến họ quên những gì họ đã thấy."

Quy định mới có hiệu lực từ 1/7 đóng cánh cửa

Trung Quốc ban hành quy định đầu tư ra nước ngoài mới, có hiệu lực từ ngày 1/7. Khung pháp lý này mở rộng phạm vi kiểm soát của Bắc Kinh sang các thị trường như Đài Loan, đồng thời cho phép trừng phạt các công ty nước ngoài từ những quốc gia hạn chế đầu tư Trung Quốc.

Theo Han Shen Lin, "nếu dòng tiền Trung Quốc chạm vào một thương vụ, Bắc Kinh hiện có thể khẳng định quyền tài phán đối với việc thoái vốn, tái cấu trúc hoặc tái đầu tư". Ông gọi đây là một "vòng siết nghẹt có tính hồi tố và định hướng tương lai" đối với dòng vốn xuất cảnh.

Tilly Zhang, chuyên gia phân tích chính sách công nghiệp tại Gavekal Dragonomics, nhận xét vụ Manus là một động thái nổi bật, cho thấy một công ty AI hàng đầu Trung Quốc có vẻ như đang quay lưng lại thị trường nội địa — điều mà Bắc Kinh không muốn các đối thủ khác noi theo.

Tương lai của Manus và bài học cho thị trường

Các đồng sáng lập Manus được cho là đang đàm phán sơ bộ để huy động khoảng 1 tỷ USD từ nhà đầu tư bên ngoài nhằm mua lại công ty từ Meta. Lộ trình này có thể dẫn đến mô hình liên doanh Trung Quốc và niêm yết tại Hong Kong.

Các công ty AI Trung Quốc như Claude và Zhipu đã niêm yết tại Hong Kong trong năm nay, khi thành phố này chứng kiến làn sóng IPO AI gia tăng.

Với các công ty công nghệ Mỹ đang nhắm đến tài sản AI Trung Quốc, cảnh báo của Hendrichs giờ đây có trọng lượng hơn bao giờ hết: con đường thoát hiểm qua Singapore đã bị đóng lại.