IMF cảnh báo token hóa tài sản sẽ chuyển quyền lực tài chính từ ngân hàng sang smart contract

IMF cảnh báo về rủi ro hệ thống từ token hóa tài sản

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vừa công bố phân tích mới, trong đó cảnh báo rằng công nghệ token hóa tài sản — nền tảng của làn sóng tăng trưởng crypto hiện nay — có thể kéo rủi ro ra khỏi các ngân hàng và trao nó cho những dòng code mà không một cơ quan quản lý nào có thẩm quyền kiểm soát trực tiếp.

Token hóa xóa bỏ các "van an toàn" truyền thống

Trong hệ thống tài chính hiện tại, mỗi giao dịch mua bán hay chuyển nhượng tài sản đều phải đi qua ngân hàng và các trung gian, kèm theo độ trễ xử lý nhất định. Những độ trễ này tuy bất tiện nhưng lại đóng vai trò như cơ chế hãm khẩn cấp khi thị trường biến động mạnh.

Token hóa loại bỏ hoàn toàn các bước trung gian đó. Giao dịch được khớp lệnh tức thì trên sổ cái phân tán, vận hành bởi smart contract — các đoạn code tự thực thi mà không có sự can thiệp của con người. Tốc độ này giúp cắt giảm chi phí đáng kể, nhưng đồng thời cũng tháo bỏ các cơ chế kiểm soát rủi ro.

Theo phân tích của IMF, khi các lệnh giao dịch kích hoạt tự động, một lỗi kỹ thuật hoặc làn sóng rút vốn hàng loạt có thể lan rộng trước khi bất kỳ ai kịp phản ứng. Cơ quan này cũng đặt ra một kịch bản đáng chú ý: một số smart contract có thể trở nên trọng yếu đến mức "quá quan trọng để sụp đổ" — cụm từ từng gắn liền với các cuộc giải cứu ngân hàng năm 2008.

"Cơ chế giám sát hiệu quả do đó phải mở rộng ra ngoài các tổ chức, vươn tới chính bản thân những đoạn code," — trích dẫn từ blog IMF, dẫn lời ông Tobias Adrian.

Thị trường đang tăng tốc bất chấp cảnh báo

Bất chấp những lo ngại trên, dòng vốn đổ vào tài sản token hóa vẫn tăng mạnh. Quỹ token hóa BUIDL của BlackRock hiện nắm giữ khoảng 2,4 tỷ USD, trong khi Ondo quản lý hơn 1,4 tỷ USD tài sản token hóa.

Phân khúc sôi động nhất là stablecoin. Theo dữ liệu từ rwa.xyz, tổng vốn hóa stablecoin đã vượt 300 tỷ USD, vượt xa con số khoảng 32 tỷ USD của các tài sản thực token hóa (RWA) còn lại.

Tuy nhiên, ngay cả những tài sản được coi là an toàn cũng không miễn nhiễm với biến động. Tháng 3/2023, $USDC của Circle từng giảm xuống còn 87 cent sau khi 3,3 tỷ USD bị mắc kẹt tại một ngân hàng phá sản. Hiện tại, $USDT của Tether dẫn đầu thị trường với gần 186 tỷ USD theo DefiLlama, song các quy định tại châu Âu đã buộc USDT rời khỏi nhiều sàn giao dịch lớn, tạo đà cho USDC tiến lên mốc 73 tỷ USD.

Hai góc nhìn đối lập

CEO BlackRock Larry Fink nhận định đây là khởi đầu của kỷ nguyên mà mọi tài sản đều được token hóa, và kỳ vọng toàn bộ hệ thống tài chính sẽ vận hành trên một blockchain chung.

IMF nhìn nhận cùng một thực tế theo hướng khác: tốc độ xử lý tức thì đó có thể biến một sự cố tại một điểm thành khủng hoảng toàn cầu trước khi các nhà quản lý kịp phản ứng. Cơ quan này cũng lưu ý rằng các tòa án vẫn chưa có phán quyết rõ ràng về quyền sở hữu tài sản token hóa khi toàn bộ giao dịch chỉ tồn tại trong code.

Hiện tại, khối lượng giao dịch thực tế trên các nền tảng RWA vẫn còn mỏng, với thị trường chưa có nhiều biến động từ tuần này sang tuần khác. Theo phân tích của IMF, chính các quyết định chính sách trong vài năm tới — chứ không phải bản thân công nghệ — sẽ quyết định hướng đi của xu hướng này.