Cơn khủng hoảng bộ nhớ AI đẩy cổ phiếu Apple lên mức cao kỷ lục

Khủng hoảng chip bộ nhớ toàn cầu và sự phân hóa thị trường smartphone

Thị trường smartphone toàn cầu ghi nhận mức sụt giảm 6,7% trong quý vừa qua, nhưng Apple lại bơi ngược dòng với mức tăng trưởng 15,3% — đạt kỷ lục về lượng hàng xuất xưởng. Theo IDC (International Data Corporation), nguyên nhân cốt lõi nằm ở cuộc khủng hoảng chip bộ nhớ bắt nguồn từ làn sóng đầu tư AI.

AI 'hút cạn' nguồn cung chip bộ nhớ

Các hyperscaler — tức những tập đoàn vận hành hạ tầng đám mây và AI quy mô lớn — đang mua vào khối lượng khổng lồ chip bộ nhớ để phục vụ việc huấn luyện và chạy các mô hình AI. Điều này đã rút cạn nguồn cung dành cho thiết bị tiêu dùng như điện thoại và PC.

Các nhà sản xuất chip lớn gồm Samsung, SK Hynix và Micron đều chuyển hướng sản xuất sang phân khúc chip AI biên lợi nhuận cao, thu hẹp đầu ra cho điện thoại phổ thông. Hệ quả là giá chip bộ nhớ đã tăng gần 300% trong vòng một năm, theo số liệu từ IDC. Riêng với smartphone giá rẻ, chi phí bộ nhớ hiện chiếm hơn 65% tổng giá thành linh kiện.

Thị trường chia đôi: người thắng và kẻ thua

Dữ liệu quý 2/2026 cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Trong top 5 hãng smartphone toàn cầu, chỉ Apple (+15,3%) và Samsung (+8,1%) ghi nhận tăng trưởng dương. Trong khi đó, các thương hiệu tầm trung và giá rẻ chịu tổn thất nặng nề:

• Xiaomi: -26,3%
• vivo: -19,4%
• OPPO: -17,5%

Tại thị trường Trung Quốc, Huawei và Apple là hai cái tên duy nhất duy trì mức tăng trưởng trên 15%, trong khi các đối thủ buộc phải nâng giá và mất khách hàng. Khi khoảng cách giá giữa điện thoại giá rẻ và tầm trung thu hẹp, người dùng có xu hướng chọn thương hiệu uy tín hơn là mua hàng giá thấp.

Cổ phiếu Apple chạm đỉnh lịch sử

Trong bối cảnh thị trường chung suy giảm, Apple lại hưởng lợi. Cổ phiếu AAPL đóng cửa ở mức 317,31 USD ngày 13/7 sau khi chạm đỉnh trong phiên tại 323,45 USD, đưa vốn hóa thị trường lên khoảng 4,7 nghìn tỷ USD. Apple đang trên đà đạt 22% thị phần smartphone theo năm — mức kỷ lục.

Các nhà đầu tư tổ chức đã định vị sớm: theo dữ liệu từ Fintel, tổ chức sở hữu khoảng 81% cổ phần Apple và đã mua ròng thêm khoảng 1,24 tỷ cổ phiếu trong quý vừa qua, trước khi dữ liệu phục hồi từ Trung Quốc được phản ánh đầy đủ.

Apple tự bảo vệ biên lợi nhuận như thế nào?

Apple đang đàm phán với hai nhà cung cấp chip Trung Quốc là CXMT và YMTC để tự cung ứng bộ nhớ cho iPhone bán tại thị trường nội địa Trung Quốc, nhằm giảm tác động chi phí. Song song đó, hãng đã tăng giá Mac và iPad vào tháng 6 trong khi giữ nguyên giá iPhone.

Tuy nhiên, chiến lược này có giới hạn. Nếu Apple tiếp tục nâng giá, ngay cả người dùng trung thành cũng có thể trì hoãn nâng cấp máy — điều này sẽ kéo chậm đà tăng trưởng hiện tại. Theo nhiều dự báo, tình trạng thiếu hụt chip bộ nhớ có thể kéo dài đến năm 2028.

Bài kiểm tra tiếp theo đến vào ngày 30/7, khi Apple công bố kết quả kinh doanh quý và thị trường sẽ có câu trả lời rõ hơn về sức chịu đựng của nhu cầu phân khúc cao cấp trước áp lực chi phí kéo dài.