Cổ phiếu SpaceX lao dốc sau IPO: Liệu có lặp lại kịch bản Tesla?

Cổ phiếu SpaceX lao dốc mạnh ngay sau IPO

Cổ phiếu SpaceX (SPCX) ghi nhận phiên giảm sốc vào ngày 22/6/2026, chỉ vài ngày sau sự kiện IPO lịch sử của công ty. Kết thúc phiên, SPCX mất 16,43% giá trị, tương đương mức giảm 30,40 điểm. Đà lao dốc này đã xóa sổ gần 600 tỷ USD vốn hóa thị trường của SpaceX.

Đáng chú ý, tài sản ròng của nhà sáng lập Elon Musk bốc hơi khoảng 150 tỷ USD chỉ trong một phiên giao dịch — con số vượt qua toàn bộ khối tài sản của huyền thoại đầu tư Warren Buffett (ước tính khoảng 145 tỷ USD). Sau đợt điều chỉnh, Musk vẫn được ghi nhận sở hữu khoảng 1,1 nghìn tỷ USD.

So sánh với kịch bản hậu IPO của Tesla

Theo các nhà phân tích, diễn biến của SPCX đang có nhiều điểm tương đồng với Tesla (TSLA) sau khi lên sàn năm 2010. Cụ thể, TSLA từng tăng mạnh trong những ngày đầu giao dịch, sau đó bước vào chu kỳ điều chỉnh sâu — giảm gần 70% trong các tháng tiếp theo.

Thời điểm đó, Tesla chịu nhiều chỉ trích về định giá quá cao, tình trạng đốt tiền mặt và mô hình kinh doanh chưa được kiểm chứng. Đây cũng chính là những luận điểm đang được áp dụng để đánh giá SpaceX hiện tại.

Tuy nhiên, nhìn lại, những nhà đầu tư nắm giữ TSLA dài hạn đã được đền đáp xứng đáng sau nhiều năm biến động. Theo phân tích của một số chuyên gia, SPCX có thể đang đi theo quỹ đạo tương tự — đợt điều chỉnh hậu IPO là giai đoạn thanh lọc kỳ vọng trước khi thị trường định giá lại dựa trên nền tảng cơ bản.

Các yếu tố gây áp lực bán

Đà giảm của SPCX không gây ngạc nhiên với nhiều người trong giới quan sát. Một số yếu tố rủi ro đã được nhận diện từ trước:

• Định giá cao và tâm lý FOMO: Cổ phiếu được mua vào ở mức giá phản ánh nhiều kỳ vọng tương lai, khiến áp lực chốt lời xuất hiện sớm.
• Tỷ lệ cổ phiếu lưu hành thấp: SpaceX chỉ bán ra khoảng 5% cổ phần trong đợt IPO, nghĩa là phần lớn cổ phiếu vẫn đang bị khóa.
• Áp lực từ lịch mở khóa cổ phiếu nội bộ: Khi thời gian khóa (lock-up period) kết thúc, các cổ đông nội bộ sẽ đủ điều kiện bán ra, khả năng tạo thêm áp lực cung đáng kể lên thị trường.

Góc nhìn dài hạn

Mặc dù đợt điều chỉnh tạo ra những con số ấn tượng về mức độ thiệt hại tài sản, nhiều nhà phân tích cho rằng đây là diễn biến bình thường trong vòng đời hậu IPO của các cổ phiếu công nghệ tăng trưởng cao. Câu hỏi thực sự, theo họ, không phải là liệu SPCX có giảm hay không — mà là SpaceX có thể chứng minh mô hình kinh doanh của mình trong dài hạn hay không, tương tự hành trình mà Tesla đã trải qua.