Base đạt Giai đoạn 1 phi tập trung hóa trên Ethereum

Base công bố đạt Giai đoạn 1 phi tập trung hóa

Base, mạng Layer 2 xây dựng trên Ethereum, cho biết đã đạt Giai đoạn 1 phi tập trung hóa trong lộ trình phát triển hạ tầng onchain mở và toàn cầu. Theo thông báo từ đội ngũ Base, cột mốc này được hoàn thành nhờ hai thay đổi chính: triển khai fault proofs không cần cấp phép và tăng mức độ phi tập trung trong quy trình nâng cấp hợp đồng thông qua một Security Council.

Base cho rằng phi tập trung là nền tảng quan trọng để xây dựng một nền kinh tế onchain toàn cầu, nơi các ứng dụng, tài sản và người dùng có thể hoạt động trên hạ tầng minh bạch hơn, giảm phụ thuộc vào một bên vận hành duy nhất. Mạng này hiện được xây dựng trên Ethereum, sử dụng OP Stack mở và không cần cấp phép, đồng thời tuyên bố tuân thủ các nguyên tắc trung lập trong vận hành.

Giai đoạn 1 có ý nghĩa gì với Layer 2

Khung phi tập trung hóa của Vitalik Buterin thường được dùng để đánh giá tiến trình của các rollup trên Ethereum. Theo khung này, Layer 2 có thể đi qua ba giai đoạn.

Giai đoạn 0, còn gọi là “full training wheels”, là giai đoạn mà giao dịch của rollup được đăng lên onchain, nhưng việc kiểm tra tính hợp lệ của trạng thái vẫn phụ thuộc lớn vào nhà vận hành chuỗi.

Giai đoạn 1, hay “limited training wheels”, yêu cầu mạng có hệ thống fault proof hoặc validity proof đang hoạt động, có khả năng thực tế trong việc chấp nhận hoặc bác bỏ state root. Đồng thời, mạng cần có cơ chế can thiệp phi tập trung do nhiều bên liên quan kiểm soát, nhằm giảm phụ thuộc vào riêng nhà vận hành.

Giai đoạn 2, hay “no training wheels”, là mức phi tập trung cao hơn, trong đó không một nhóm tác nhân nào có thể tự ý đăng state root khác với kết quả do mã nguồn tạo ra, ngoại trừ các tình huống lỗi được xác định rõ.

Theo Base, việc đạt Giai đoạn 1 giúp mạng có bảo đảm bảo mật mạnh hơn, giảm giả định niềm tin và tạo nền tảng ổn định hơn cho nhà phát triển. Điều này cũng được kỳ vọng giúp hạn chế rủi ro một điểm lỗi duy nhất và cho phép nhiều bên tham gia xác minh, bảo vệ mạng.

Fault proofs và rút tiền không cần phụ thuộc bên trung gian

Một trong hai cột mốc quan trọng của Base là việc triển khai Fault Proofs trên mainnet vào tháng 10/2024, sau quá trình phối hợp với Optimism để đưa hệ thống OP Stack Fault Proof System lên Base.

Fault proofs cho phép bất kỳ ai đề xuất tuyên bố về trạng thái của Base mà không cần phụ thuộc vào một bên trung tâm. Nếu một tuyên bố sai hoặc gian lận được đưa ra, bất kỳ ai cũng có thể thách thức trong khoảng thời gian 3,5 ngày bằng phần mềm challenger mã nguồn mở. Cơ chế này cũng đi kèm động lực kinh tế cho các thách thức thành công.

Theo Base, thay đổi này làm tăng đáng kể mức độ phi tập trung của mạng, đặc biệt ở khả năng cho phép người dùng rút tài sản từ Base L2 về Ethereum L1 theo cách không cần cấp phép, thay vì phải dựa vào các tác nhân tập trung.

Security Council phân tán quyền nâng cấp hợp đồng

Yếu tố thứ hai giúp Base đạt Giai đoạn 1 là việc phi tập trung hóa quy trình nâng cấp hợp đồng. Theo mô hình mới, các nâng cấp hợp đồng của Base phải được chấp thuận bởi một nhóm bên liên quan đa dạng trong hệ sinh thái Ethereum.

Security Council của Base gồm 10 thực thể độc lập đến từ nhiều khu vực pháp lý khác nhau. Để một nâng cấp được triển khai, Security Council, Optimism và Base phải cùng đạt ngưỡng phê duyệt tối thiểu 75%. Theo Base, cấu trúc này nhằm bảo đảm không một thực thể đơn lẻ nào có đủ quyền kiểm soát toàn bộ quy trình nâng cấp.

Cách tiếp cận này giúp nhóm có quyền thực thi nâng cấp, hiện bao gồm Base và Optimism, trở nên rộng hơn và phi tập trung hơn so với mô hình chỉ phụ thuộc vào một nhà vận hành.

Lộ trình tiếp theo: nhiều hệ thống proof và Giai đoạn 2

Base cho biết việc đạt Giai đoạn 1 là một bước tiến đáng kể, nhưng chưa phải điểm cuối của lộ trình phi tập trung hóa. Trong thời gian tới, đội ngũ sẽ tập trung vào việc bổ sung thêm các hệ thống proof hoạt động song song, bao gồm hướng nghiên cứu các hệ thống fault proof dựa trên ZK.

Base cũng đặt mục tiêu tiến tới Giai đoạn 2, trong đó Security Council có thể phát hiện và phân xử lỗi theo cách có thể kiểm chứng thông qua hệ thống multi-proof. Theo đội ngũ dự án, cột mốc Giai đoạn 1 là một phần trong trụ cột chiến lược năm 2025 với định hướng “Base dành cho tất cả mọi người”, nhằm mở rộng khả năng tiếp cận hạ tầng onchain trên phạm vi toàn cầu.